Η Γενετική Συμβουλευτική γεννήθηκε μέσα από τις ραγδαίες εξελίξεις στη γενετική και την ανάγκη που προέκυψε για πληροφόρηση και ψυχολογική υποστήριξη των ενδιαφερομένων. Βασίστηκε σε στοιχεία ψυχολογίας και ειδικότερα στις βασικές αρχές της συμβουλευτικής.

Τα τελευταία χρόνια οι ανακαλύψεις στην κυτταρογενετική και στη μοριακή γενετική άνοιξαν νέους ορίζοντες στην πρόληψη και αντιμετώπιση κληρονομικών παθήσεων, μέσα από την εφαρμογή τους στη συμβουλευτική και στον οικογενειακό προγραμματισμό.

Η διαδικασία της συμβουλευτικής συνδέεται άμεσα με τα επαγγέλματα υγείας, ενώ οι επαγγελματίες υγείας βρίσκονται συχνά στη θέση του συμβούλου. Αν και πολλά άτομα έχουν φυσικό το χάρισμα να συμβουλεύουν, στην επαγγελματική παροχή συμβουλής η κατάλληλη εκπαίδευση κρίνεται απαραίτητη.

Η συμβουλευτική στα επαγγέλματα υγείας εφαρμόζεται σε όλες τις περιπτώσεις που απαιτείται να δοθούν πληροφορίες και ειδικές γνώσεις. Εφαρμογές βρίσκει στη χρήση ουσιών, στις διατροφικές συνήθειες, στον οικογενειακό προγραμματισμό και στη γενετική.

Το επάγγελμα της Γενετικής Συμβουλευτικής γεννήθηκε το 1969 στις Η.Π.Α., όταν ξεκίνησε το πρωτοπόρο μεταπτυχιακό πρόγραμμα στον κλάδο από το Sarah Lawrence College, Ν.Υ. Τα τελευταία χρόνια το επάγγελμα έχει ραγδαία εξέλιξη παγκοσμίως, με ιδιαίτερη άνθιση στις Η.Π.Α. και στις περισσότερες Ευρωπαϊκές χώρες. Βρίσκει εφαρμογή στις εξετάσεις του προγεννητικού ελέγχου, εργαστηριακές και κλινικές, αντισταθμίζοντας παράλληλα τις δυσκολίες που πιθανά προκύπτουν από αυτές. Οικογενειακό ιστορικό κληρονομικών παθήσεων και οτιδήποτε μπορεί να αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης ή επανεμφάνισης νόσου στην οικογένεια , είναι επίσης ενδείξεις για Γενετική Συμβουλευτική.

Η ιατρική γενετική είναι τομέας πρότυπο για ομαδική συνεργασία. Η ομάδα γενετικής παρέχει υπηρεσίες ανίχνευσης, προσδιορισμού προβλήματος – διάγνωσης, θεραπευτικής παρέμβασης, ψυχολογικής υποστήριξης και συμβουλευτικής σε σχέση με την πρόγνωση και τους παράγοντες κινδύνου. Ιδανικά, η ομάδα γενετικής απαρτίζεται από κλινικούς γενετιστές  (παιδίατρους – νεογνολόγους, μαιευτήρες – γυναικολόγους, ακόμα ενίοτε και από ιατρούς άλλων ειδικοτήτων, πχ νευρολόγους, αιματολόγους, ογκολόγους), νοσηλευτές/τριες με εξειδίκευση στη γενετική και συμβούλους γενετικής, διαιτολόγους, φυσικοθεραπευτές κ.λ.π., σε στενή συνεργασία με εργαστήρια γενετικής που παρέχουν υπηρεσίες κυτταρογενετικής και μοριακής γενετικής.

Ο σύμβουλος γενετικής  έχει ενεργό ρόλο στην ομάδα γενετικής με αρμοδιότητες: α) να ανιχνεύσει το πρόβλημα και να ενημερώσει τον ενδιαφερόμενο μέσα από την πρώτη επαφή,  β) σε άμεση συνεργασία με τους κλινικούς γενετιστές να ενημερώσει τους ενδιαφερόμενους σε ό, τι αφορά τον προσδιορισμό του προβλήματος, γ) να παρέχει ψυχολογική και κοινωνική υποστήριξη καθώς και διασυνδετική υποστήριξη (διασύνδεση με άλλες υπηρεσίες παροχής υποστήριξης, π.χ. σχολεία, πρόνοια)  και δ) να διενεργεί συντονισμό και οργάνωση της ομάδας, όταν αυτό απαιτείται.

Οι επιστημονικές εξελίξεις στην γενετική υπόσχονται πολλά. Ο τρόπος αξιολόγησης πολλών νοσημάτων αλλάζει και  δημιουργούνται νέες  προοπτικές στην αντιμετώπιση και θεραπεία. Ο ρόλος της Γενετικής Συμβουλευτικής γίνεται όλο και περισσότερο απαραίτητος με βασικό στόχο τη μετάφραση των επιστημονικών γνώσεων της γενετικής σε πρακτικές πληροφορίες για τους ενδιαφερόμενους  με παράλληλη ψυχολογική υποστήριξη.